Năm ngoái, tôi nhận thi công hệ thống điện cho một căn biệt thự 700m2 ở khu ven sông. Chủ nhà là một vị doanh nhân 60 tuổi, ông chỉ yêu cầu đúng một câu: 'Đừng để tôi phải nghĩ về điện.' Lúc đó tôi cười, nhưng sau 8 tháng thi công, tôi hiểu đó là câu yêu cầu khó nhất trong sự nghiệp của mình. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi từng nghĩ mọi thứ chỉ cần đúng tiêu chuẩn là đủ. Nhưng thực tế thi công đã dạy tôi rằng sự hoàn hảo của một hệ thống điện không nằm ở bản vẽ, mà nằm ở cách nó phục vụ từng con người cụ thể trong ngôi nhà đó.
Bản vẽ điện đẹp nhưng cuộc sống thì không theo bản vẽ
Bản vẽ thiết kế điện của tôi cho căn biệt thự này được lập theo đúng tiêu chuẩn công nghiệp: đèn chiếu sáng phân bố đều, ổ cắm đặt ở độ cao 30cm, các tuyến dây đi trong ống gen âm tường. Nhìn tổng thể, bản vẽ rất hoàn hảo. Nhưng khi gia đình 4 thế hệ cùng chuyển vào sống, tôi ngộ ra rằng nhu cầu sử dụng điện thay đổi liên tục theo từng người. Cụ già 80 tuổi cần đèn ngủ ở hành lang vì cụ hay thức giấc lúc 2 giờ sáng và đi vệ sinh, con nhỏ 5 tuổi thì cần ổ cắm an toàn ở tầm thấp để mẹ cắm máy hút sữa, còn người giúp việc lại cần một khu vực sạc điện điện thoại riêng vì cô ấy thường xuyên gọi video về quê. Tôi đã phải phá đi một mảng trần thạch cao đã hoàn thiện để đi lại đường điện xuống khu vực hành lang tầng 2, vì ban đầu tôi không tính đến việc cụ ông thích đọc sách trước khi ngủ, nên cần đèn đọc sách ở cuối hành lang chứ không phải đèn chiếu sáng trung tâm. Điều buồn cười là chi phí sửa lại chỉ 3 triệu đồng, nhưng nếu tôi hỏi chủ nhà vài câu về thói quen sinh hoạt trước khi thiết kế, tôi đã không phải đục trần, không phải sơn lại, không phải xin lỗi gia đình vì sự chậm trễ.
Chuyện chiếc tủ điện trung tâm và bài học về sự dư thừa có chủ đích
Khi thiết kế hệ thống điện cho biệt thự, nhiều người chỉ tính đúng tải tiêu thụ của các thiết bị hiện có. Tôi đã từng làm vậy và hối hận. Với căn biệt thự 700m2 này, tôi tính toán ban đầu chỉ cần 80A là đủ cho toàn bộ đèn, điều hòa, tủ lạnh, máy giặt. Nhưng tôi quyết định nâng công suất tủ điện chính lên 125A, tốn thêm khoảng 15 triệu đồng cho cáp, aptomat và vỏ tủ. Lúc đó chủ nhà hỏi tôi: 'Sao lại tốn thêm?', tôi chỉ cười trừ. Nhưng sau 8 tháng, gia đình lắp thêm hệ thống lọc nước tổng cho cả nhà, rồi một chiếc xe điện Tesla Model Y, rồi hệ thống sưởi cho phòng tắm vào mùa đông. Nếu tôi chỉ tính đúng 80A, tôi sẽ phải đục tường, kéo thêm đường dây mới từ trụ điện vào nhà, thay toàn bộ aptomat chính. Tôi đã từng làm một căn biệt thự khác ở quận 2, chỉ tính đúng tải theo bản vẽ kiến trúc, sau 2 năm chủ nhà lắp thêm bể bơi nước nóng, tôi phải quay lại đục nền, chạy thêm ống dây, mất 3 tuần và chi phí đội lên gấp đôi so với việc đầu tư dư thừa ngay từ đầu. Bài học của tôi là: hãy để dư 20-30% công suất ở tủ điện trung tâm, dù chi phí ban đầu cao hơn, nhưng nó là tấm bảo hiểm cho mọi nhu cầu tương lai mà bạn không thể đoán trước.
Thứ tôi không bao giờ bỏ qua: ánh sáng cho người già và trẻ nhỏ
Trong dự án này, chủ nhà ban đầu muốn dùng đèn LED âm trần toàn bộ, vì theo ông, trần nhà cao 3m sẽ đẹp hơn nếu không có đèn chùm hay đèn rọi. Tôi không phản đối, nhưng tôi đề xuất thêm đèn rọi ở mỗi bậc cầu thang, đèn cảm biến ở nhà vệ sinh cho ông cụ, và đèn LED dán dưới chân tường ở hành lang. Ông chủ cười bảo tôi làm quá. Nhưng tôi biết một con số: ở độ tuổi 70, mắt người già cần lượng ánh sáng gấp 3 lần người trẻ để nhìn rõ một vật trong bóng tối. thi công nội thất biệt thự hiện đại đó có nghĩa là nếu tôi chỉ dùng đèn chiếu sáng trung tâm với công suất vừa đủ cho người trẻ, ông cụ sẽ không thấy bậc cầu thang cuối cùng. Có lần, tôi nhận được cuộc gọi từ con gái ông chủ lúc 10 giờ đêm, bảo rằng ông cụ bị ngã ở cầu thang vì thiếu ánh sáng. May mà chỉ bầm tím, không gãy xương. Sau đó tôi phải thêm hệ thống đèn LED dán dưới chân tường dọc theo hành lang và cầu thang, chi phí chỉ vài triệu đồng, nhưng từ đó ông cụ đi lại an toàn. Kể từ dự án đó, tôi không bao giờ bỏ qua việc thiết kế chiếu sáng riêng cho người già và trẻ nhỏ, dù khách hàng có đồng ý hay không.
Bài học sau cùng: biệt thự 700m2 không phải để trưng bày mà để sống
Khi thiết kế điện cho biệt thự lớn, nhiều người chỉ nghĩ đến đèn chùm pha lê, hệ thống âm thanh vòm, smart home điều khiển bằng giọng nói. Nhưng qua dự án này, tôi nhận ra phần quan trọng nhất là hệ thống điện phục vụ nhu cầu con người từng giờ. Đến cuối dự án, vị doanh nhân nói với tôi rằng ông thấy hạnh phúc nhất là khi bấm công tắc ở phòng ngủ mà không cần nghĩ xem đèn nào sáng. Ông không nói về đèn chùm, không nói về hệ thống âm thanh, ông nói về sự an toàn và tiện nghi của những thứ nhỏ nhặt. Tôi nghĩ rằng, nếu bạn đang có ý định xây hoặc cải tạo một căn biệt thự, hãy tự hỏi: căn nhà của bạn có phục vụ đúng người đang sống trong đó không, hay chỉ để đẹp trên bản vẽ? Hãy ngồi xuống với từng thành viên trong gia đình, hỏi họ cần gì ở hệ thống điện, từ vị trí ổ cắm cho đến ánh sáng ở hành lang. Điều đó có thể làm bạn tốn thêm vài ngày suy nghĩ, nhưng nó đáng giá hơn nhiều so với việc phải đục tường sửa lại sau này.